Weekuitdaging 40
Heb de kleintjes lief

WEEK 40 : Wat gaan we doen?

Het is dierendag! Wat kunnen we daar nou als leuke en duurzame uitdaging bij bedenken? Je hond of kat verwennen met vegan voer misschien? Uhh, ja dat kan, het bestaat en de recensies zijn goed. Probeer het maar eens. Maar dat is niet waar deze week over gaat. 

Dierendag is er natuurlijk ook voor al die andere dieren op de wereld. Voor de 50 miljard kippen, een half miljard koeien en 1,5 miljard varkens die jaarlijks worden geslacht. Au. Terwijl wij mensen op basis van een plantaardig dieet veel gezonder en energieker leven. We hebben het er al vaak over gehad (zie week 10 of week 34). Binnenkort hebben we ook een vegan weekuitdaging. Maar ook daarover gaat deze week niet. Waarover dan wel?

Deze week zoomen we in op de allerkleinste diertjes, die aan het begin van de voedselketen staan, en er voor zorgen dat allerlei andere mooie dieren kunnen overleven in een biodivers ecosysteem. We hebben het over insecten, wormen en allerlei andere leuke kruipsels. In onze eigen tuin, op het balkon of in het park. En daar zijn we vaak onbewust helemaal niet zo aardig tegen. 

Dat gaan we deze week anders doen! We gaan zelf compost maken. En we gaan onze tuin NIET winterklaar maken. We gaan onze kleinste huisdiertjes met het allerlekkerste eten verwennen en heel zachtjes over hun bolletje aaien 🙂

 

Composteren kun je leren

Waarom zelf compost maken?

Groente-, fruit- en tuinafval kun je in de gft-bak doen, maar je kunt het ook zelf composteren, in de tuin of op je balkon. Doe je dit op de juiste manier, dan bespaar je energie en verklein je de afvalberg. In sommige gemeentes wordt GFT niet apart opgehaald en als restafval gaat het direct naar het afval-crematorium en draagt dus bij aan nóg meer CO2 uitstoot. Als je zelf compost maakt op een natuurlijk en duurzame manier hoef je het nooit meer te kopen bij een tuincentrum. Compost, het zwarte goud gemaakt door wormen is veel rijker aan voedingsstoffen dan gewone compost. En daar wordt het bodemleven en alle plantjes in je tuin weer heel blij van. Zelf compost maken kan met een composthoop achter in je tuin, maar ook met een hip wormenhotel of bokashi die ook prima op het balkon past. Composteren kun je leren!

Een wormenhotel is een compostvat voor luie mensen, voor mensen die een balkon hebben én voor ouders die hun kinderen willen laten zien hoe aarde ontstaat. Bij een wormenhotel maak je zelf compost voor de planten in je tuin of op het balkon. En ze doen dat voor jou, helemaal gratis.

Er zijn eigenlijk heel veel redenen om een wormenhotel te maken of te kopen. Het mooie van een wormenhotel is dat jij je wormen voert met snijafval uit de keuken en na een tijdje krijg je voedende wormenmest en wormenthee terug! Met andere woorden; je bent lekker duurzaam bezig en je hebt huisdieren die het niet erg vinden als je op vakantie gaat. Je ervaart eigenlijk dat afval niet bestaat. Je GFT afval is een bron van nieuw leven op aarde.

Waarom je tuin NIET winterklaar maken?

Alle rommel in de tuin is een potentiële plek voor kleine beestjes. Juist in de winter hebben ze tuinen hard nodig, voor een plek om te nestelen of om voedsel te vinden. In de winter hoef je daarom niet je hele tuin te snoeien, dit scheelt tijd maar ook help je de biodiversiteit ermee. Laat bijvoorbeeld de stengels van planten die in de winter afsterven tot het voorjaar staan. Vaak hebben ze een mooi silhouet en zorgen ze voor reliëf in een verder kale tuin. Deze afgestorven planten bieden voor veel insecten een overwinteringsplaats. Spinnetjes en kleine kevertjes verstoppen zich tussen deze planten en wachten hier rustig het voorjaar af. In de holle stengels van planten overwinteren insecten, zoals het lieveheersbeestje of bijen. Door uitgebloeide bloemen te laten staan, maak je ook de vogels blij met de zaden die ze hierin vinden.

En wat moet je met de bladeren doen? Ruim de herfstbladeren tussen struiken en planten niet op, maar laat ze juist liggen. De bladeren zorgen voor een isolerende laag op de grond, waardoor de vorst minder snel de wortels van planten aantast. Ook zitten hier veel voedingsstoffen in waar de grond van profiteert.  En niet alleen planten, maar ook insecten en insecteneters zoals egels zijn erg blij met een hoop bladeren in de tuin. Hier vinden ze een fijn plekje om te schuilen. Wel is het belangrijk om de bladeren van het gazon of uit de vijver te halen. Bladeren in de vijver onttrekken zuurstof en hebben een verstikkende werking op gras.

Kleine stap

Gooi je je GFT-afval nog altijd in de gewone vuilnisbak? Begin dan deze week met het scheiden. Vraag een GFT-bak aan bij jouw gemeente. 

Grotere stap

Je gaat verder en maakt een composthoop voor in je tuin, een wormenhotel of bokashi voor op het balkon. Dit is het allerbeste geschenk dat je jouw kleinste huisdiertjes op dierendag kunt geven. En je knoopt in je oren om deze herfst je tuin NIET winterklaar te maken.

 

Tips en achtergronden

Zelf composteren? Dat kan natuurlijk met een composthoop. Zie hier de voordelen en hoe je er eentje moet maken. 

Een wormenhotel maken? Veel eenvoudiger dan je denkt. En superleuk om met kinderen te doen. In een wormenhotel voed je de wormen met kleine stukje groente- en fruitresten, koffieprut en wat papier (eierdozen etc). Op deze manier schep je de perfecte leefomstandigheden voor de wormen. Zet je hotel op een liefst koele en vochtige plek en na ongeveer een half jaar oogst jezelf de allermooiste compost. Hier zijn wat linkjes om aan de slag te gaan. wormencomposteren? – Wormenhotel.nl Hoe maak je een wormenhotel? | Het Klokhuis - YouTube Wormenhotel maken | Natuur in je stad

Wat is een Bokashi? Stel je voor: van al je keukenafval maak je je eigen plantenvoeding waar je kamer-, balkon en/of tuinplanten weelderig op groeien. En dat zonder dat het stinkt. Dat kan met de Bokashi-emmer. Gewoon op je balkon. Lees hier de voordelen, en hoe je er eentje maakt of waar je hem koopt. 

Waarom je je tuin niet winterklaar hoeft te maken? Lees er meer over.

Waarom je het beste in het najaar planten kunt aanplanten? www.vergetenplantseizoen.nl

Beloning

Restaurant - Column week 40

Tuurlijk jongens, een wormen-hotel. Tenminste, deze week gaan we weer iets doen voor de natuur, en voor de wormen in het bijzonder: we bouwen een hotel voor ze.

Nou kan je met mij best een boel kanten op. Ik bedoel: ik heb geen groene vingers en zag de tuin tot vóór 52WekenDuurzaam als een hinderlijk stel tegels tussen de keukendeur en de schuur.

Inmiddels heb ik dus mooi een boel tegels gewipt (challenge: check) en een moestuin aangelegd (challenge: check). En een slacentrifuge gekocht (tweedehands uiteraard: geef spullen een tweede leven) (challenge: check) En eten we dus elke dag een verse salade uit eigen moestuin.

Peru

En zo’n eigen moestuin is nog hartstikke duurzaam ook, merk ik sinds ik me verdiep in het ‘land van herkomst’ van mijn groente en fruit. Waarschuwing: je groenten en fruit smaken voorgoed minder lekker als je eenmaal weet dat ze worden ingevaren of zelfs ingevlogen (auw!) uit Zuid-Afrika (blauwe bessen), Zimbabwe (aspergepunten) of Peru (avocado).

Snijbiet

Helaas blijkt onze moestuin deze herfst te worden overgenomen door naaktslakken, die hun buikjes heerlijk rond eten van de rucola, de snijbiet, de paksoi en zelfs de tomatenplanten.

Mijn eerste reactie is om op elke hoek van de moestuin en laser-kanon te installeren. Maar ja, dat zal wel weer niet mogen van de gemeente. Als tweede optie zijn er anti-slakkenkorrels, maar dat zal wel weer niet duurzaam zijn, of slecht voor de mens (wat uiteindelijk dus op hetzelfde neerkomt).

Legaal

Dus zeg het maar: hoe kom ik legaal, duurzaam en diervriendelijk van die prutbeesten af, zodat we volgend jaar weer lekker verste groente uit eigen moestuin kunnen eten? Tips welkom.

Want voordat ik een wormen-hotel ga openen, wil ik eerst mijn slakken-restaurant maar eens sluiten.

Rob Voorwinden

Weekuitdaging 39
Sorry

WEEK 39 : Wat gaan we doen?

We gaan onze relaties onder de loep nemen. Een frisse wind erdoor. En nee, dat betekent niet dat je je schoonmoeder meteen bij het grofvuil brengt of je man naar de kringloop. Dit is wel hét moment om je relaties eens langs te lopen en zo je koppie leeg te maken. Het is deze week namelijk de Week tegen de Eenzaamheid waarin verbinding en ontmoeting centraal staan. Opgeruimd hoofd = meer aandacht voor je fysieke en sociale omgeving! Want als je ‘bezet’ bent door onfrisse zaken tussen jou en anderen, hoe klein ook, heb je minder aandacht voor jouw eigen gezondheid en voor de gezondheid van de planeet. Durf jij sorry te zeggen als er iets in de lucht hangt? Yes, let’s clear the air!

 

Rondje Marie Kondo
door je netwerk

Waarom?

Waar we het normaal vinden dat we met een lekke band naar de fietsenmaker en misschien zelfs met ons koffiezetapparaat naar het repair-café gaan, is het waarschijnlijk niet zo vanzelfsprekend om je relaties te onderhouden. In gesprek blijven over lastige onderwerpen, vragen stellen, blijven leren van jezelf en elkaar, dat zijn ingrediënten voor duurzame relaties.

Een klein voorval lijkt soms onbelangrijk en wuiven we gauw weg. Maar zoals het pebble-effect in de positieve zin werkt (zie Week 32: Goed Bezig!), zo werkt het ook de andere kant op. Een kleine vervelende ervaring op je werk kan ervoor zorgen dat je bij thuiskomst geen ruimte hebt voor je partner, kinderen of fysieke leefomgeving. Je kent vast wel de avonden dat je grommend op de bank ploft met een in plastic verpakte snackmaaltijd en nul puf hebt voor iets of iemand.

Duurzame relaties zorgen voor een gezond leefklimaat! Wanneer we onze relaties ‘schoon’ houden, wordt het eenvoudiger om je te richten op wat nog meer allemaal aandacht nodig heeft in de wereld. Wist je dat een los eindje (je schuldig voelen, wrok, jaloezie, trots en mooi weer spelen) heel veel energie kost? Dat het je onbewust zodanig in de weg kan zitten dat je, zonder dat je het door hebt, ‘bezet’ bent. Iemand die bezet is (boos, angstig of gefrustreerd), heeft minder ruimte voor het welzijn van onze aarde. Zij/Hij vergeet bijvoorbeeld het afval te scheiden en is al helemaal niet bezig met bewust consumeren. 

Opruimen, schoonhouden en uitspreken. Of het nu je geliefde is, een familielid, collega of studiegenoot: in alle relaties tussen mensen kan het schuren. Hoe zit dat bij jou? Is alles gezegd tussen jou en de ander? Het is tijd om de scherpe randjes eraf te halen en schoon schip te maken, zodat jij als kapitein rustig koers kunt houden. Het is onmogelijk dat er tussen jou en al je relaties geen vuiltje aan de lucht is. Of ben jij de uitzondering die dit wel heeft bewerkstelligd? Voel je dan vooral vrij om al je tips met ons te delen ;-D

Kleine stap

Neem je voor om schoon door het leven te gaan. Elke opschoning heeft effect, maar ook het nalaten ervan heeft effect. Realiseer jij je nu dat er nog wel wat op te ruimen, te vragen of te zeggen valt …, kom dan in actie. 

Hoe? Doe een quick-scan in elke kring van mensen waar je je bevindt: familie, vrienden, gezin, collega’s, mensen in je opleiding. Vraag je af: zijn hier losse eindjes? Kan ik iedereen in de ogen kijken? Hangt er iets in de lucht? 

Zo’n quick-scan gaat heel snel. Kwestie van seconden. Je voelt direct of er zaakjes zijn die nog een beetje stinken en die nog om opfrissing vragen. Bedenk één actie die helpend is om de stagnatie weg te halen of te verminderen en voer die uit. Denk bijvoorbeeld aan een vraag stellen, ergens op terugkomen of een fout erkennen. Het kan gaan om kleine irritaties, zoals het niet doen wat je hebt beloofd, het vergeten van een belangrijk moment van iemand enzovoort.

Grotere stap

Denk na over een situatie waarin je connectie met iemand stagneerde en waar - vanuit jou gezien - een sorry op z’n plek zou zijn voor jouw deel van de communicatie. Sorry zeggen is een ongelofelijk krachtig gereedschap. Als je hem oprecht voelt en in durft te brengen werkt het vaak heel ontwapenend. Maar er zitten vaak een aantal ego-gerelateerde zaken in de weg. Denk aan trots, schuld- en schaamtegevoelens als roadblocks. Ben jij misschien stiekem ook te trots om sorry te zeggen ‘omdat de ander ook geen lieverdje is’? Bedenk dan: ga ik voor mijn geluk of ga ik voor mijn gelijk. 

Het kan zijn dat je je schuldig voelt. Schuld gaat over iets wat je gedaan hebt en wat schade heeft veroorzaakt. Je hebt gedaan wat je kon, want anders had je het wel anders gedaan (je verontschuldigt jezelf) én de ander heeft daar last van gehad. In schuldgevoel blijven is ontkennen wat er is. Pas wanneer je je verantwoordelijkheid van binnenuit ervaart, kan de lucht tussen jullie geklaard worden. Een oprechte spijtbetuiging is goud waard.

Wanneer je je schaamt dat je niet hebt voldaan aan maatstaven van jezelf in relatie tot de mensen om je heen. Schaamte zegt: “Ik was graag iemand anders geweest, maar dat was niet zo.” Zonder schaamte kun je geen sorry zeggen. Als je sorry kunt zeggen over iets waar je je over schaamt, kun je ook verantwoordelijkheid nemen om er iets mee te doen. 

Je kunt de situatie ook omdraaien en je indenken hoe het voor jou zou zijn als een ander naar jou toe zou komen met oprechte spijt. Kwetsbaarheid en eerlijkheid opent harten.

 

Ga ik voor mijn geluk
of voor mijn gelijk

Tips en achtergronden

Als je voelt dat je iets dieper wilt duiken in het onderwerp van deze week, verdiep je dan in onze Motivational Toolbox 🙂

  • Ga er echt even voor zitten. Zet een passend muziekje op. Of deze ; ). Scroll door je contacten en kijk bij wie je een knoop(je) in je maag krijgt. Schrijf de naam op en eronder wat er tussen jou en de ander in staat.
  • Spreek je uit of schrijf een kaartje.
  • Haal de angel eruit!
  • Ik-boodschappen maken het voor de ander makkelijker om feedback te ontvangen, vermijd jij-bakken.
  • Schuld- en schaamtegevoelens zijn niet helpend. Bekijk het interview met Anne Buiskool waarin we wat dieper ingaan op schuld, schaamte en trots die in de weg kunnen zitten om je relaties schoon te maken.
  • Vergeef jezelf:“Forgiveness is not an occasional act, it is a constant attitude” - Martin Luther King, jr

Nieuwsgierig naar de Week tegen Eenzaamheid? Kijk hier wat jij kunt doen. 

Beloning

Deze week werd ondersteund door Anne Buiskool.

Zendingsdrang - Column week 39

Gelukkig ben ik niet eenzaam. Ik heb vrienden genoeg, geloof ik – al heb ik ze de afgelopen jaren wat minder gezien vanwege corona.

Maar ik heb me wel eens behoorlijk eenzaam gevoeld, vooral over het klimaat.

Begin jaren ’80 deed ik al vrijwilligerswerk bij de stichting Energie Anders in Hoek van Holland. Zonnepanelen, windmolens: we hadden het allemaal al staan. Maar we werden destijds gezien als een stel milieu-wappies. De rest van de wereld stookte vrolijk het gas op, reed de benzine op, vloog een gat ter grootte van Australië in de ozonlaag en consumeerde de hele wereld in sneltreinvaart richting afgrond.

Ondanks de milieurapporten die, ook toen al, ‘We Gaan Allemaal Doooood!’ riepen. Maar dat leek niemand te interesseren, en ik voelde me behoorlijk alleen staan.

China

Tegenwoordig bekruipt me dat gevoel nog wel eens. Als een paar buren uit de straat plotseling tegen elkaar gaan opbieden met de aanschaf van auto’s ter grootte van modale vliegdekschepen. Of als ik mensen in de rij zie staan voor een discount-winkel, om daar rotzooi uit China te kopen waarvan ze niet wisten dat ze het nodig hadden.

Of als er weer eens een alarmerend klimaatrapport verschijnt en de kranten weer eens ‘We Gaan Allemaal Doooood!’ roepen.

Vleesvervangers

Ik troost me dan maar met de gedachte dat we, ondanks vijftig jaar alarmerende rapporten, nog steeds niet dood zijn (afkloppen maar). En verder zijn er op dit moment meer mensen met duurzaamheid bezig dan ooit tevoren. Kijk maar naar 52Wekenduurzaam, of naar het groeiende schap met vleesvervangers in je supermarkt.

Stoïme

En ja, het is natuurlijk aan de late kant om nu met z’n allen de duurzaamheid te omarmen. Maar hopelijk niet tè laat. En als het te laat zou zijn, nou ja: ik heb intussen ook het stoïsme ontdekt. Met de leefregel: doe wat je kunt, en maak je vooral niet druk over zaken waar je geen invloed op hebt.

Dat laatste is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. En van elk alarmerend rapport word ik toch weer even sacherijnig. Maar het is geen halve depressie meer – eerder een klein dipje. En wie weet, misschien schudt zo’n rapport nog méér mensen wakker uit de wensdroom dat we straffeloos kunnen doorgaan met de wereld naar Los Kolotos te helpen.

Zendingsdrang

Met dat wakker schudden van anderen ben ik zelf overigens nogal terughoudend. Als vrienden ons uitnodigen voor een etentje, opper ik heel voorzichtig dat ik, zeg maar, soort van vegetariër geworden ben. Maar als ze al vlees in huis hebben gehaald - echt totaal geen punt hoor.

Tijdens het bezoek komt het gesprek dan wel even op duurzaamheid, en vertel ik in éen zinnetje waarom ik het goed vind om vegetarisch te gaan eten. En oh ja, dat we ook nog bezig zijn ons huis te verduurzamen.

Daar houd ik het maar bij. Want er zijn genoeg van mensen die door teveel zendingsdrang, op welk gebied dan ook, hun vrienden van zich hebben vervreemd.

Dan zou ik me pas écht eenzaam voelden.

Rob Voorwinden

Weekuitdaging 38
A je to

WEEK 38 : Wat gaan we doen?

‘Beter een goede buur, dan een verre vriend’ zeggen ze. En zo is het maar net. Want als jouw relatie met je buren goed is, dan kun je samen dingen doen om de wereld ietsje mooier te maken. 

Zaterdag is het Burendag. Hét moment om het gesprek met je buren aan te gaan over een duurzame wereld. Te beginnen bij je eigen straatje natuurlijk!

Nodig je buren eens uit op de koffie, of organiseer samen een straatfeest. En bedenk eens wat je allemaal samen zou kunnen doen. 

Een opruimactie samen met alle kinderen? Tegels wippen en je straat vergroenen? Met inkoopvoordeel zonnepanelen op meerdere daken leggen? Of een groendak? Je auto of gereedschappen delen? Vaker samen koken? 

Er is zoveel wat je samen kunt doen. En dat is niet alleen financieel voordelig, maar ook nog eens supergezellig. Voor mekaar, Buur. A je to!

 

Beter een goede buur,
dan een verre vriend

Waarom?

Burendag wordt ieder jaar op de vierde zaterdag in september gevierd en is bedoeld om zoveel mogelijk buren met elkaar in contact te brengen. Waarom? Omdat buurten leuker, socialer en veiliger worden als buren elkaar ontmoeten, elkaar helpen en zich samen inzetten voor de buurt. 

Want: alleen ga je sneller, samen kom je verder!

Burendag is een dag waarbij veel mensen iets goeds doen voor elkaar en voor de buurt.

Het Oranjefonds biedt financiële ondersteuning om je burendagplan te kunnen uitvoeren. Voor een aanvraag is het nu helaas te laat. Dus schrijf de volgende burendag vast in je agenda en wees er op tijd bij (vanaf half juni kun je je plan weer indienen en … op = op). 

En dat betekent niet dat je dit jaar niks meer kunt doen! Wil jij ook een buuractiviteit organiseren, kijk dan eens in dit Betrokken Buurt Boekje, met handige tips om iets goeds te doen voor elkaar en de buurt.

Kleine stap

Nodig op burendag je buren uit voor koffie of een etentje. Leg de benen op tafel en brainstormen maar… Wat zouden jullie samen kunnen doen om de wereld iets mooier te maken? En gezelliger natuurlijk. Hebben jullie al een buurtappgroep? Dit is het moment om er eentje te beginnen. Kijk bij de tips en achtergronden onderaan voor meer inspiratie.

Grotere stap

Organiseer op burendag een straatfeestje, en combineer dit met een gezamenlijke activiteit. Bijvoorbeeld door samen de boomspiegels te vergroenen, of het zwerfafval op te ruimen. Je kunt natuurlijk ook veel verder gaan. Zijn al die auto’s in de straat eigenlijk wel nodig? Misschien kunnen jullie een autodeelproject starten of een elektrische deelauto aanvragen. Een offerte opvragen om samen zonnepanelen of een groendak te leggen? 

Tips en achtergronden

Samen eten

Eet eens wat vaker samen met je buren. Hierdoor bespaar je niet alleen (kook)tijd, maar ook geld én elektriciteits- of gasverbruik. 

Heb je een restje over, zet het in je buurtappgroep!

Wist je dat er in in veel buurten buren zijn, die hun vers bereide maaltijden te koop aanbieden voor een fijn prijsje? Kijk eens op Thuisgekookt. Je kunt er ook gemakkelijk jouw porties die over zijn aanbieden. 

De straat vergroenen

In week 13 deden we mee aan het NK Tegelwippen. Is jouw straat veel te grijs en is er ruimte voor bijvoorbeeld geveltuintjes of bomen in de straat? Maak er een project van, en benader je gemeente voor hulp. Check onze tips.

In week 16 gingen werden we guerrilla gardeners en pakten onder andere boomspiegels aan. Dit kun je doen! 

Je kunt natuurlijk ook denken aan samen vogelkastjes ophangen, of een insectenhotel maken. De mogelijkheden zijn legio!

Delen is het nieuwe hebben

Delen is het nieuwe hebben. Waarom zouden we alles nog zélf moeten hebben? We gaan er binnenkort een aparte weekuitdaging van maken, maar hier alvast een teaser: Als je op het punt staat iets nieuws te kopen, bedenk dan of er geen andere mogelijkheden zijn. Vraag eens na bij je buren of je het van hen kunt lenen. Er zijn ook diverse apps waarop je spullen van je buren kunt lenen. Zoals Peerby. 

Je kunt nog een stapje groter denken. Misschien kun je met elkaar ook wel een auto delen? Ook hiervoor zijn al veel geslaagde projecten, maar als je relatie met je buren goed is dan zou je het ook zelf kunnen organiseren.

Vergroen je huis

In en rondom het huis zijn veel mogelijkheden om samen op te trekken met je buren. Denk aan zonnepanelen of een groen dak aanleggen. Veel goedkoper als je dit samen organiseert. Tijdbesparend ook, omdat niet iedereen het wiel opnieuw hoeft uit te vinden.

Fun fact: A je to is Tjechisch voor ‘En dat is het’!

Beloning

Springkussen - Column week 38

Sommige mensen leven helemaal op bij het woord ‘burendag’. Ze vragen een vergunning aan voor een straatfeest, regelen een springkussen, bestellen een biertap en een DJ en ze zorgen dat iedereen het heel gezellig heeft met elkaar.

Zo’n iemand ben ik niet.

Bij het woord ‘burendag’ kruip ik onder de bank, om daar pas de volgende dag weer onder vandaan te komen. Niet dat ik mijn buren niet aardig vind – zeker niet. Eén op één zijn ze heel gezellig. Maar ik ben gewoon niet zo’n groepsmens. Ik kan beter luisteren dan praten, dus hoe meer mensen er zijn, hoe meer er valt te luisteren en hoe minder ik zeg. Het is niet anders. Doe je ook niks meer aan, op mijn leeftijd.

Toch wil ik me best duurzaam inzetten voor mijn medemensen, alleen dan liever niet in groepsverband. En daarvoor heb ik al een tijdje geleden de ideale oplossing gevonden: als bloeddonor.

Slangetje

Eén keer per maand meld ik me bij de bloedbank (Sanquin) en laat ik een halve liter bloedplasma aftappen. (Ze kunnen nog méér donoren gebruiken, overigens. Het is maar een tip). Het enige wat je er hoeft te doen is een half uurtje met een slangetje in je arm te blijven zitten, terwijl je rustig een boekje leest, je mail doorneem of je FaceBook bijhoudt.

Dat kan ik.

Lichtvoetig

Elke keer als ik vanuit de bloedbank naar buiten loop, voel ik me goed omdat ik toch wat positiefs heb gedaan voor de medemens. En de rest van de dag ga ik dan net wat lichtvoetiger door het leven. Weet je: misschien moet ik het toch gewoon eens doén, een springkussen huren.

Voor in m’n eentje.

Rob Voorwinden

Weekuitdaging 37
World Clean Up Day

WEEK 37 : Wat gaan we doen?

Zaterdag is het World Clean Up Day, de grootste wereldwijde opruimactie van het jaar! Meld je hier aan, organiseer een eigen groep deelnemers en locatie of sluit je aan bij een bestaande actie.

Samen met 180 andere landen steken wij zaterdag de handen uit de mouwen. Het doel? Het opruimen van zoveel mogelijk zwerfafval. Duhhh. Maar ook het vastleggen van wat je opraapt! Superbelangrijk voor het vinden van structurele oplossingen. Anders blijft het dweilen met de kraan open. Leg alles wat je vindt vast met de gratis app Plastic Avengers (of Literati).

 

Het zwerafvalprobleem,
Hoppa, weg ermee!

Waarom?

Sinds de start van 52wekenduurzaam hebben we het enorme wereldwijde plasticprobleem al een paar keer aangekaart, met verschillende uitdagingen. En niet voor niks. Wat ooit zo’n mooie duurzame oplossing bleek, blijkt nu het minst duurzame van alle materialen. Bijna niets in ons moderne leven is NIET van plastic, het heeft alle andere materialen weggeconcurreerd. En dan vooral de boosdoener: wegwerpplastic. Gericht op gemak, luiheid en hebzucht. Onze zucht naar gemak lijkt doorgeschoten. Ben je er klaar mee? Hoppa, weg ermee.

In week 6 onderzochten we met Elisah Pals ons afval, bespraken de vijf R’en (Refuse, Reduce, Reuse, Recycle en Rot) en probeerden onze afvalstroom te verkleinen door verpakkingsloos te shoppen. 

In week 9 gingen we met kinderlijke verbazing de straat op, zwerfaval oprapen en anders bekijken. Straatjutten dus.

Week 20 stond in het teken van de microplastics, die bijvoorbeeld in heel veel verzorgingsproducten blijken te zitten en zelfs in onze lichamen belanden als niet-afbreekbare microplastics. Bizar! We downloadden de app Beat The Microbead. 

Week 22 was de Week Zonder Afval en we verwonderden ons over allerlei verpakkingsloze oplossingen in de keuken en badkamer. Geïnspireerd door Emily Jane Townley, die leeft vrijwel zonder afval achter te laten …

Week 28 stond in het teken van repareren, en het recht op reparatie. Al die plastic rommel die niet gemaakt is om te kunnen repareren, maar om gewoon weer weg te gooien. Heel vreemd. 

We hebben vele redenen aangedragen om ons af te keren van de wegwerpmaatschappij. En waarom dit gezonder, leuker en goedkoper kan zijn. Het plasticprobleem aanpakken? Onze wegwerpcultuur aanpakken!

Laten we het tij keren. Laten we handelen vanuit zelfbeheersing, verstand en focus. Op naar collectieve schaamte voor wegwerpplastic. Laten we een voorbeeld nemen aan bijvoorbeeld Zuid-Korea, waar sinds 2021 alle wegwerpbekers in de horeca verboden zijn. Of … Frankrijk, waar in 2040 alle single-use verpakkingen uitgefaseerd moeten zijn.

De Plastic Soup Surfer

Merijn Tinga is de Plastic Soup Surfer. Hij vraagt aandacht voor het wereldwijde plasticprobleem door bijvoorbeeld langs de Nederlandse Noordzeekust te kitesurfen en de Rijn af te peddelen op een supboard, allebei gemaakt van zwerfafval, waaronder tachtig plastic flessen, drie grote jerrycans en vijftien meter visnet. Eén van zijn verdiensten? Statiegeld op kleine plastic flesjes sinds 1 juli 2021. Hij schreef een boek over zijn stoere-jongens-avonturen. Een must-read wat ons betreft. Omdat het niet alleen gaat over bewustwording, maar over gave acties die echt effect hebben. 

Het laatste hoofdstuk van het boek is getiteld Plastic Hoop en geeft op overzichtelijke manier aan wat wij zelf kunnen doen om het probleem aan te pakken. Zie tips en achtergrond.

Mission Mars en andere campagnes

Mission Mars is een van de campagnes van Merijn Tinga samen met Dirk Groot, de zwerfinator. Jaarlijks belanden in Nederland één tot tien miljoen plastic snoepwikkels van het bedrijf Mars op straat of in de natuur. Mars weigert vooralsnog om over te gaan op afbreekbare wikkels.

Een andere campagne die je kunt ondersteunen met de foto’s die je maakt is de Cup Count Campagne. Het doel is niet alleen zwerfafval door miljoenen plastic bekers terugdringen, maar óók de echte prijs bepalen voor het opruimen ervan.

Download gratis de Plastic Avengers App in de App Store of Google Play en upload foto's van wat je ‘in het wild’ vindt.

Kleine stap

Word bewust van het wereldwijde plasticprobleem en wat jouw aandeel in de wegwerpmaatschappij is. Wat kun je doen om het tij te keren? Zie tips en achtergrond. En kijk onze eerdere weekopdrachten over dit thema nog eens terug. 

Grotere stap

Organiseer een opruimactie of sluit je aan bij een van de vele acties via World Cleanup Day Nederland.

We gaan niet alleen symptoombestrijding doen (namelijk het zwerfafval dat we zien opruimen), maar we gaan het probleem aanpakken. Zie je ergens (structureel) afval liggen? Registreer de rommel. Download gratis de Plastic Avengers App in de App Store of Play Store en registreer wat je ziet liggen op straat of in de natuur.

Tips en achtergronden

Wat kun jij doen tegen zwerfafval en de plasticsoep? 

  • Het allerbelangrijkste: voorkomen is natuurlijk beter dan genezen, zorg dat jouw afval netjes in de prullenbak belandt. 
  • Voor de hand ligt dat je je eigen tas meeneemt bij het boodschappen doen en je eigen koffiebeker of waterfles voor onderweg bij je hebt.
  • Kies voor herbruikbaar, of je nu naar het strand gaat, gaat picknicken of een feestje geeft.
  • Kies voor geconcentreerd, ga voor shampoo- en zeepbars in plaats van dispensers en flacons. Die gaan veel langer mee en het scheelt het gewicht van het water in het transport en de productie en verwerking van een plastic verpakking. 
  • Koop geen cosmetica, tandpasta’s en handcrèmes met microplastics. Met de app Beat the Microbead heb je altijd bij de hand welke producten je moet vermijden.
  • Kies voor lokaal, voor de kleine middenstand, de markt en voor seizoensfruit en -groenten. Plastic heeft het mogelijk gemaakt dat het hele jaar alles beschikbaar is. Maar door ingevlogen producten te kopen hou je het systeem in stand. Hoe meer verschillende producten er op voorraad moeten zijn, hoe groter de kans dat er producten over de datum gaan en hoe groter de voedselverspilling. 
  • Er bestaan inmiddels ook microplasticfilters voor het spoelwater van je wasmachine. Beter nog dan hierop te vertrouwen is minder plastichoudende kleding aan te schaffen, je kleding minder vaak te wassen, je wasmachine altijd goed te vullen en geen halve wasjes te draaien. Fleece is een ware microplasticvezelbom. Vermijd het wassen ervan, of koop het niet.
  • Ga bewust op zoek naar initiatieven die wegwerpproducten in de ban hebben gedaan. Zoek die afhaalmaaltijdaanbieder die herbruikbare bakjes levert. Ga naar die koffiebar die herbruikbare bekers verkoopt voor onderweg. Vergeet niet: het gaat niet per se om geen plastic, het gaat om alternatieve gedragingen bevorderen. Geen alternatief materiaal, maar alternatief gedrag dat weg beweegt van wegwerp.
  • Dapperder nog is het als je producten zoals plastic rietjes en per stuk verpakte koekjes bij je koffie weigert en daar een gesprek over aan gaat met de manager. Of stuur een mailtje naar je supermarkt of online bezorgdienst met het verzoek om andere, herbruikbare manieren van aanbieden.

Beloning

Vuilnisman - Column week 37

In Vietnam (in de tijd dat ik nog vrolijk vliegreizen maakte) dreef ik eens in een autoband een rivier af. Op een gegeven moment willen we weer terug naar de weg, en we besluiten naar boven te klimmen via een soort stroompje. Dat is behoorlijk stijl en we tijgeren al snel op handen en voeten door de modder. Bovenaan blijkt dat we naar boven zijn gekropen door de afvoergeul van het plaatselijke toilethuis.

Tja, we zijn even vergeten dat er in veel dorpen in Azië nog geen rioleringen zijn. Ook geen vuilniswagens, trouwens. En dat is dus een van de oorzaken van enorme vervuiling in de Stille Oceaan. Want omdat mensen toch èrgens hun afval kwijt moeten, kieperen ze het maar in de rivier, die het uiteindelijk naar zee voert.

Dweilen

Dus we kunnen wel proberen het plastic uit de oceaan te vissen, en dat moeten we ook zeker doen, want die troep moet er uit. Maar als het afval – letterlijk - blijft toestromen, is het dweilen met de kraan open. We kunnen misschien beter installaties bouwen die het afval opvangen bij de monding van grote rivieren, maar dan blijven we dus nog steeds zitten met vervuilde rivieren.

Luxeproducten

Als we verder redeneren, is de oorzaak van de oceaanvervuiling uiteindelijk dat westerse bedrijven met hun luxeproducten de weg naar zelfs het kleinste dorp in Azië hebben gevonden. Terwijl de afvalverwerking in die dorpen daar nog niet op is berekend. Dus kunnen we proberen om alle dorpen in Azië geld te geven voor een vuilnisdient, maar dat is financieel niet te doen.

Unilever

De vervuiling zou al een stuk minder worden als westerse bedrijven minder plastic verpakkingen gingen gebruiken. En dat schijnt de topman van Unilever serieus van plan te zijn geweest. Die strijd heeft hij echter verloren omdat de Nederlandse aandeelhouders het hebben verloren van de Engelse aandeelhouders, die alleen voor de poen gaan.

Belasting

Tenminste, dat lees ik in een boek van Jeroen Smit, een journalist die ik hoog heb zitten. De poging van Unilever om de Nederlandse vennootschapsbelasting te verlagen was, volgens Smit, dan ook geen poging tot schaamteloze zelfverrijking van de topman (zoals ik natuurlijk dacht). Het was een serieuze poging om het bedrijf in duurzame Nederlandse handen te houden. Een poging die dus helaas is mislukt.

Koppijn

Zo’n redenering die begint in de Stille Oceaan en eindigt bij de Nederlandse vennootschapsbelasting heeft op mij twee effecten. Ten eerste dat ik nu helemáál geen flauw benul meer heb hoe we dit wereldprobleem moeten oplossen (dat heb ik vaker, met wereldproblemen). Het tweede effect is een knallende koppijn.

Fris

Dus grijp ik mijn grijper en ga ik doen wat ik wél kan en waar ik heel erg van ontspan: een rondje vuilnis rapen in het bos of aan het strand. Wat ik daar allemaal opraap is vaak niet al te fris. Blikjes zijn geen punt, mondkapjes moeten kunnen, gebruikte tissues zijn mwach of yuk, afhankelijk van waarvoor ze gebruikt zijn.

Maar ach, ik heb een grijper. En laten we eerlijk zijn:

Het is beter dan door de poep tijgeren.

Rob Voorwinden

Weekuitdaging 36
Don't spill

WEEK 36 : Wat gaan we doen?

Wist je dat we in Nederland jaarlijks 2 miljard kilo voedsel verspillen? Dat is een file vrachtwagens, afgeladen met voedsel van Utrecht tot Barcelona! Zonde toch?

Volgende week is de Verspillingsvrije Week. Meld je hier gratis aan en je krijgt dagelijks handige tips en tricks om minder voedsel te verspillen.

 

Goed voor het klimaat
en je portemonnee

Waarom?

De consument is met ruim een kwart van alle verspilling in ons land de grootste verspiller en verspilt 35 kilo per persoon per jaar aan vast voedsel. In geld is dat circa € 150,- per persoon. Gelukkig worden steeds meer mensen zich bewust van de impact van voedselverspilling. Door op de juiste manier voedsel te kopen, koken en bewaren kan veel voedselverspilling in huishoudens voorkomen worden. Voor iedere kilo voedsel die wordt verspild, wordt gemiddeld drie kilo CO2 uitgestoot. Samen minder voedsel verspillen is dus goed voor het klimaat én je portemonnee.

Zeven kleine stappen

  1. Check je voorraad voordat je boodschappen doet. Herinner je onze uitdaging in de eerste week 'Eet je kastjes leeg' nog? Wat moet eerst op? Zet deze spullen vooraan, of op een aparte plank.
  2. Maak een planning en een boodschappenlijstje. Heb je kinderen die vaak zeuren wat je gaat eten die dag? Bedenk voordat je grote boodschappen gaat doen een weekmenu en doe hier gericht boodschappen voor. Zo sla je meerdere vliegen in één klap: geen zeurende kids, minder verspilling en vaak ook gezonder en uitgebalanceerder eten.
  3. Kook op maat. Zodat je nooit teveel maakt. 
  4. Bewaar eten op de goede plek. Check het hier voor ruim 2000 producten. Ken je de ja/nee sticker al voor op de koelkast?
  5. Zet je koelkast op 4 graden. De beste temperatuur om spullen te bewaren. Bacteriën groeien dan nauwelijks.
  6. Let op de houdbaarheid. Kijk, ruik en proef! Gebruik je zintuigen bij de Tenminste Houdbaar Tot-datum. Want is deze THT-datum verstreken? Dan is het product nog vaak helemaal goed. En eet of vries in voor óf op de Te Gebruiken Tot-datum. (Meer weten over THT en TGT-data, kijk eens hier)
  7. Wees creatief met restjes. Maak er de lekkerste gerechten mee.

Extra stappen

  • Installeer de app Too Good To Go (of NoFoodWasted) en bekijk bij welke winkels in jouw buurt jij voedsel kunt redden van de vuilcontainer. Het scheelt je een hoop geld en wees niet benauwd; de kwaliteit is gegarandeerd.
  • Ga dumpster diven, ofwel neem een duik in de vuilnisbak 🙂 Waar kun jij nog meer voedsel redden van vernietiging? Groentezaken hebben vaste dagen dat ze hun groenten en fruit klaar zetten voor de vuilnis. Vraag er eens naar. Je zult zien dat er nog heel veel goede producten bij zitten, waar je bijvoorbeeld heerlijke shakes van kunt maken of pastasauzen die je daarna invriest. Jammie.

Tips en achtergronden

  • Meld je aan op de site ‘samen tegen voedselverspilling’ en ontvang komende week dagelijks tips en tricks.
  • Wist je dat er twee houdbaarheidsdatums zijn? Op verpakkingen kunnen 2 soorten houdbaarheidsdatums staan: een Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) of een Te Gebruiken Tot-datum (TGT). Beide vragen om een eigen aanpak. Lees hier hoe het werkt. 
  • Bekijk het filmpje met 10 tips tegen voedselverspilling.
  • Kijk hier voor nog veel meer initiatieven tegen voedselverspilling op een rij. Nuttig!
  • Toch (gekookt) eten over? Deel het uit! Bijvoorbeeld via Thuisgekookt, of via de solidariteitskoelkast bij een weggeefwinkel. 
  • Steun het eten van verspild voedsel door te bestellen van anders weggegooid voedsel. Bijvoorbeeld via een partij als Kromkommer. 

Beloning

Voedselverspilling - Column week 36

De zomer loopt op zijn eind. Hét seizoen van vers fruit. Vers fruit is het allerlekkerst. Het is alleen jammer dat daarmee ook de problemen beginnen.

Wat ik bedoel is dat fruit weggegooid wordt als het niet langer ‘vers’ is. Net zo gemakkelijk als het fruit ons land in kwam vliegen. En dat weggooien maakt nogal veel uit voor het milieu.

Je kent misschien de kromme waarheid over bananen al? Maar liefst 50% van alle bananen vindt overrijp zijn weg naar de vuilnisbak(!)

Fruit: tips tegen voedselverspilling

Wil je daarom bewuste keuzes maken in fruit? Koop dan alleen het fruit dat je echt opeet en niet gaat verspillen of composteren.

Een andere tip is het fruit ‘abcde’ van het Voedingscentrum. Hiermee kun je gemakkelijk onthouden welke fruitsoorten het hele jaar door in het seizoen zijn: appels, bananen, citrusvruchten, druiven EN peren.

Daarnaast is fruit uit de diepvries, blik of pot in elk seizoen een prima keuze. Dit fruit is vaak goed geprijsd en langer houdbaar (Bron: Milieu Centraal). Je kunt precies de hoeveelheid pakken die je nodig hebt. Ook dat voorkomt verspilling. 

Groet!

Anke van Dijk van climatechain

PS Volg climatechain voor meer tips om je dagelijks leven te verduurzamen. Anke geeft ook workshops op locatie. Kijk voor meer informatie en gratis tips op Instagram of op www.climatechain.nl. 

Sunig - Column week 36

‘Ons bin sunig.’ Kent iemand die reclameslogan nog? Tjee, ik word oud. Het was een slogan voor boter van het merk Zeeuws Meisje. Die boter is lekker èn goedkoop, zo vertelde een, nou ja, Zeeuws meisje dus: ‘Geen cent teveel hoor, want ons bin sunig’.

Wij gaan nu met z’n allen ook zuinig doen bij 52Wekenduurzaam - maar dan met voedsel. Zelf maak ik af en toe gebruik van de app ‘To good to go’, waarmee je bij winkels eten kunt kopen dat anders wordt weggegooid.

Je weet vaak niet wat je krijgt: de ene keer heerlijke Marokkaanse hartige broodjes, een andere keer lekkere focaccia. En je komt nog eens in winkeltjes en eettentjes die je nog niet kent. OK, één keer kreeg ik bij een bakker vier gesneden bruin. Nou ja, het kan niet altijd feest zijn – maar duurzaam is het wel.

Futuristisch

Ik heb me afgelopen zomervakantie ook eens verdiept in duurzame koffie. Want ons gehuurde huisje stond een futuristisch apparaat, waar je speciale cupjes in moet doen, waarna dat apparaat met een nogal verontrustend ‘brrrrrr tiktiktiktik – KLIK - de barcode van het cupje leest en dan volledig automatisch de i-de-a-le kop koffie voor je zet.

Vooruitgang

Zelf vind in het een nogal, eh, interessant concept. Want ik zet mijn hele leven al koffie zonder dat er een barcode aan te pas komt, en dat gaat eigenlijk best prima. Maar ja: vooruitgang houd je niet tegen. En dan moet je vooral niet als een ouwe lul gaan zeuren dat die nieuwerwetsche uitvindingen allemaal onzin zijn, want dan zet je alleen maar jezelf voor gek.

Maar toch. Ik ben in onze Franse keuken eens gaan meten, wegen en rekenen (ik kan nu eenmaal niet goed stilzitten), en die cupjes blijken niet echt heel duurzaam te zijn. En dat zit hem in drie factoren: gewicht , transportvolume en hoeveelheid afval.

Toeristen

In de eerste plaats het transportgewicht. Het pak Hollandse filterkoffie (dat we als goede toeristen bij ons hebben) weegt, met verpakking, 516 gram. Dezelfde hoeveelheid koffie in cupjes weegt 745 gram. Koffie in cupjes is dus de helft zwaarder dan filterkoffie. Dat extra gewicht moet natuurlijk vervoerd worden, en dat kost benzine. Of nou ja: diesel, waarschijnlijk.

Vrachtwagen

Met het transportvolume is het nog erger. De inhoud van het pak filterkoffie is ongeveer een liter, voor hetzelfde hoeveelheid koffie in cupjes heb je ruim zes liter aan verpakkingsruimte nodig.

Voor één vrachtwagen vol filterkoffie moet je dus zes vrachtwagens met cupjes laten rijden – terwijl die vrachtwagens met cupjes ook nog eens de helft zwaarder beladen zijn.

Afval

Maar het ergste is de hoeveelheid afval. Het pak filterkoffie levert 16 gram afval op, en de cupjes 245 gram. Cupjes zorgen dus, riemen vast, voor vijftien keer zoveel afval als filterkoffie.

Maar goed. Ik weet het: koffie is belangrijk. Sterker: Ik lééf er op. En als je die kopjes uit die cupjes nou heel erg lekker vindt, als ze een hoogtepuntje in je dag zijn: blijf ze vooral drinken. En doe dan, wat duurzaamheid betreft, iets beter je best op andere terreinen: eet minder vlees, vlieg wat minder, neem zonnepanelen, ga minder vaak in bad of knuffel een zeehondje.

Apparaat

Maar als je twijfelt over de aanschaf van zo’n volautomatisch barcodecupjesapparaat (op drie keer woordwaarde), denk dan eens aan bovenstaande cijfers. Vijftig procent zwaarder, zes keer meer verpakkingsvolume, vijftien keer zoveel afval: hoeveel méér harde cijfers wil je?

Nou goed, nog ééntje dan. Want voor een pak filterkoffie betaal je zo’n vijf euro, terwijl dezelfde hoeveelheid koffie in cupjes vijfentwintig euro kost. Cupjes zijn dus vijf keer zo duur als filterkoffie. Wie weet zou dat argument nèt de doorslag kunnen geven.

Want ons bin sunig.

Rob Voorwinden

Weekuitdaging 35
Duik in je data

WEEK 35 : Wat gaan we doen?

Na die heerlijke duiken in het zwembad of in de zee tijdens je vakantie, gaan we nu voor een frisse duik in je data! Al je mailtjes, foto’s en filmpjes staan dan misschien wel lekker te zweven in de cloud, er is een datacentrum voor nodig om die in de lucht te houden. En die verbruiken nogal wat energie (en veroorzaken dus uitstoot). 20 mailtjes per dag sturen staat bijvoorbeeld gelijk aan 1000 kilometer autorijden.

Alles wat online staat, blijft bestaan tot je het weggooit. Jep, ook dat ene boze mailtje naar je ex uit 2005, die foute foto’s van je vakantie naar Chersonissos en de ge-he-le Whatsapp-geschiedenis van jou en je beste vriend(in). Niks om je voor te schamen natuurlijk, alleen als we nagaan hoeveel energie dat kost, staat het schaamrood ons toch wel op de kaken. 

Tijd om te gaan cloudcleanen dus! Je hoofd heb je tijdens de vakantie lekker leeg kunnen maken, tijd om dat ook te doen met je digitale opslag. 

 

Clean je cloud

Waarom?

Dataopslag en internetgebruik kosten energie, en veroorzaakt dus CO2-uitstoot. Meer dan je denkt. Eén mailtje is bijvoorbeeld al goed voor 0,3 gram CO2-uitstoot. Of neem Youtube, die is verantwoordelijk voor 1% van de wereldwijde CO2-uitstoot (!). Nu hoeven we niet meteen te stoppen met onze favoriete kattenfilmpjes kijken, maar laten we bewust kiezen wat we wel en niet van het wereldwijde web gebruiken. Oude twitter accounts, onnozele filmpjes van een zingende tante op het kerstdiner van 2011, die 500 foto’s van dat weekendje weg. Hoe heerlijk om daar met de bezem doorheen te gaan. Dan bespaar je niet alleen het milieu, maar voel je je ook opgeruimder. 

 

Kleine stap

Waaaaaar moet ik beginnen? Hoor ik je denken. Ja, met zoveel sociale media en platforms raak je snel het overzicht kwijt. Begin klein, de impact is dan al groot. Enne: niet alles hoeft in één dag te gebeuren. 

Mailbox-minimalisme:

  • Schrijf je uit voor elke nieuwsbrief die je niet leest. Dat waren er bij ons een hele hoop 😉. En neem je voor je standaard uit te schrijven als er weer eens een ongewenste mail binnenkomt. 
  • Verwijder je mails van voor 2018, heb je die echt ooit nog nodig? 
  • Ga slim zoeken op alles na 2018, bijvoorbeeld op ‘wachtwoord vergeten’, ‘login’, ‘bevestiging van uw bestelling, ‘larger:10mb’. Allemaal mailtjes die je vast nooit meer bekijkt.

Stapje meer

Heb je de schoonmaaksmaak te pakken?

Clean je Cloud

  • GoogleDrive, ICloud, Dropbox, Youtube, Flickr en Pinterest, pluis uit welke je gebruikt en verwijder alle onnodige bestanden. Even een klusje, maar dit voelt zó opgeruimd.
  • Zijn er nog social accounts (facebook, instagram, twitter) die je niet gebruikt? Huppakee, weg ermee! Kom je echt relevante bestanden tegen? Verplaats die dan naar je harde schijf. Scheelt weer cloudopslag! Extra tip: een SSD (solid state drive) harde schijf is het meest duurzaam en energiezuinig.

Herorden je harde schijf

  • Dit wordt een tripje down memorylane: ga al je oude foto’s, bestanden en filmpjes door en gooi alles weg wat overbodig is.
  • Schep orde in de chaos, maak mappen aan van 2019, 2020, 2021 et cetera.
  • Zoek bij explorer op grote bestanden. Op deze manier kan je snel grote bestanden vinden en deleten.

Tips en achtergronden

  1. Think before you thank: De engelse campagne Think Before You Thank laat zien dat het versturen van ‘dankjewel’ naar een collega alleen al per jaar 61.000 kilo CO2-uitstoot in Groot-Brittannië veroorzaakt! Misschien zijn ze daar wel extreem beleefd, maar ook in Nederland zal dat wel zijn vruchten afwerpen. Dusss.. bedenk dat even voor je bedankt!
  2. Stuur een link door in plaats van een bijlage en comprimeer grote bestanden.
  3. Tik het adres van een website rechtstreeks in, in plaats van een zoekmachine te gebruiken.
  4. Bewaar sites die je regelmatig bezoekt bovenin in je favorietenlijst.
  5. Kijk Netflix of Youtubevideo‘s op een kleiner scherm en gebruik daarbij lagere kwaliteit. Heb je echt die High Definition video nodig of zie je eigenlijk nauwelijks verschil bij lagere kwaliteit? Dan bespaar je tot wel 86% energie!
  6. Gebruik je digitale apparaten zo lang mogelijk: het aankopen van een nieuw digitaal apparaat is het meest vervuilend. 

Beloning

Met dank aan Loran Keizer van Urgenda en Veertje Heemstra voor research en het schrijven van de tekst.

Losgeld - column week 35

Het probleem met ontvoeringen was altijd de overhandiging van het losgeld. Je wist dat de politie er alles aan doet om dat geld in de gaten te houden, want dat leidt naar de daders. Dus moest de overhandiging altijd heel ingewikkeld gemaakt worden, met biljetten in kleine coupures, met niet-opeenvolgende serienummers, te overhandigen om middernacht in een achterafstraatje of juist tijdens spitsuur in een heel drukke metro aan iemand in vermomming.

Tegenwoordig is het simpel. Je hackt een school of een ziekenhuis, gijzelt de gegevens en je laat het losgeld storten op een Bitcoin-rekening. Die Bitcoins kun je vervolgens overal ter wereld volstrekt anoniem opnemen en gebruiken, van Oezbekistan en Nigeria tot Zoetermeer.

Elektriciteit

Dat de Bitcoin een favoriet crimineel betaalmiddel is geworden, is op zich al een goede reden om er met een boog omheen te lopen. Verder is de Bitcoin ook ontzettend slecht voor het milieu, want voor het maken en opslaan van die dingen is een bizarre hoeveelheid elektriciteit nodig. En je moet natuurlijk helemaal zelf weten waar je je geld in stopt, maar als je overweegt om in Bitcoins te stappen is dit misschien iets om rekening mee te houden.

Cloud

Ik vertel dit allemaal omdat ik met de challenge van deze week, je foto’s uit de energieverslindende cloud halen, snel klaar ben. Ik heb namelijk geen foto’s en filmpjes in de cloud staan. Dat is het goede nieuws.

Het slechte nieuws is dat alle gezinsfoto’s (van de pas geboren kinderen via de eerste peuterstapjes tot en met de viering van vijftiende verjaardagen) verspreid staan over een aantal oude computers en losse harddisks, waarvan ik misschien wel of niet de wachtwoorden nog weet en die misschien wel of niet na jarenlange stilstand weer willen opstarten.

Bij de woorden ‘familiefoto’s uitzoeken’ heb ik dan ook de neiging om mijn ogen stijf dicht te knijpen, mijn vingers in mijn oren te steken en heel hard het Wilhelmus te gaan zingen. Maar dit terzijde.

Amazon

Wat wél in de cloud staat, is mijn grote bibliotheek van elektronische boeken. Jaren gelden kocht ik een e-reader bij Amazon, waar ik absoluut verslaafd aan ben geraakt en waar ik inmiddels een grote bibliotheek aan gekochte boeken op heb staan.

Helaas blijkt inmiddels dat Amazon een ongelofelijk k*tbedrijf is, waar de medewerkers in de magazijnen van seconde tot seconde in de gaten worden gehouden en nauwelijks tijd krijgen om naar het toilet te gaan, terwijl de topman een ongezonde drang heeft tot met maken van milieuverpestende privéreisjes naar de ruimte.

Rotsvast

Ik heb daarom deze zomer besloten om niets meer bij Amazon te kopen – behalve boeken. Want mijn e-reader van Amazon is rotsvast gekoppeld aan mijn grote bibliotheek bij Amazon. Hoe ik die boeken daar ooit weg krijg? Geen idee - ik ben eigenlijk bang dat ik mezelf bij Amazon heb gegijzeld.

Had ik nu maar Bitcoins om het losgeld te betalen.

Rob Voorwinden